Historia szkoły

W II połowie XIX wieku Dobieszewo było dominium należącym do Karłowskiego, potem do Jadwigi Radzimińskiej, Stanisława Golińskiego (1926 r.), a następnie do Polek zamieszkałych w Belgii (przekaz respondentów). Do cennych zabytków gminy Kcynia należy zaliczyć późnoklasyczny dworek w Dobieszewie wybudowany w I połowie XIX wieku, który w 1880 lub 1881 (różnie podawane są daty) znacznie powiększono podczas przebudowy i odnowienia. Na początku XIX wieku obok dworku wybudowano murowaną oficynę. Do dziś zachował się ślad po dawnym stawie, który niegdyś był docelowym miejscem romantycznych, wieczorowych spacerów. Obramowanie stawu tworzą olchy, będące milczącymi świadkami lat dawnej świetności tego miejsca skupiającego wiejską zieleń. W bardzo dobrym stanie zachowały się również zabytkowe aleje:

• aleja wiązów otaczająca zieloną, pełną uroku i tajemniczości enklawę

• aleja grabów będąca połączeniem zamieszkanego obecnie dworu z murowaną figurą Niepokalanej N.M.P, wybudowaną w latach 30-tych XX wieku.

Wartości przyrodnicze dobieszewskiego parku wpisano do rejestru polskich zabytkowych parków i ogrodów. Dobieszewo może się poszczycić wspaniałymi rozmiarami rosnących w tutejszym parku drzew:

• lipą drobnolistną o obwodzie w pierścienicy 390 cm

• dębem szypułkowym o obwodzie 350 cm.

Uwzględniając historię Dobieszewa nie należy pominąć podania, w które do dziś wierzą starsi mieszkańcy tej miejscowości. Podanie to zamieścił Wojciech Łysiak w książce opisującej podania i bajki z Pałuk pod wspólnym tytułem: „Diabeł Wenecki. Podania i bajki z Pałuk” wydane w 1997 r. Zamieszczony w książce opis głosi, że w pobliżu Dobieszewa pod Kcynią znajduje się wzniesienie, na którym nic nie rośnie dlatego nazwano je Łysą Górą. W dawnych czasach miały się na nim zbierać cioty, radząc komu przynieść szczęście, a komu jego przeciwieństwo. Ludzie opowiadają, że na wzniesieniu położonym obok pobliskiej Słupowy, na którym stała dawniej szubienica, zawsze o tej samej porze, o północy pojawia się duch i idzie na Łysą Górę pod Dobieszewem. Wówczas zbierają się tam wszystkie cioty z okolicy i radzą wraz z zjawą nad losem mieszkańców pobliskich wsi, a ich debata trwa aż do pierwszego piania koguta. Historia głosi również, że pewien chłop z Dobieszewa wracając pijany z Kcyni do domu, widział to wszystko na własne oczy. Możemy się także poszczycić faktem, iż w pobliskim Słupówku (dzisiejsze Karłowo) urodziła się założycielka Zgromadzenia Sióstr Pasterek Od Opatrzności Bożej beatyfikowana przez Ojca Świętego Jana Pawła II w czasie pielgrzymki apostolskiej do Ojczyzny 6 czerwca 1997 r. w Zakopanem Błogosławiona Maria Karłowska (1865-1935). Cenną pamiątką, a zarazem zabytkiem jest stojący do dziś Jej dom.

Szkoła Podstawowa w Dobieszewie istnieje od 1894 r. i obecnie liczy sobie 113 lat. Szkoła posiada dwa budynki, z których starszy jest przede wszystkim siedzibą 6-latków. Przedszkolaki mają tu do swojej dyspozycji dwie sale: lekcyjną oraz bawialnię, w której spędzają dużo czasu odkrywając nowe, ciekawe gry i zabawy edukacyjne. Również w tym budynku znajduje się powstała w 2000 r. pracownia komputerowa, z której korzystają także najmłodsi uczniowie. Dzieci wiejskie dzięki temu mają możliwość zapoznania się z nowymi metodami nauki.

Nowszy budynek szkoły został wybudowany i oddany do użytku na początku lat 60-siątych, w nim znajduje się pokój nauczycielski, gabinet dyrektora oraz sekretariat. Każda klasa posiada tu swoją salę lekcyjną, którą odpowiednio przystrajają do okoliczności. Również w tym budynku mieści się chętnie odwiedzany przez wszystkich uczniów szkolny sklepik, który jest dobrze zaopatrzony w wszelkie smakołyki. Ten dość potężny wiek szkoła zawdzięcza przede wszystkim dyrektorom, nauczycielom i rodzicom, to dzięki nim przez szkolne progi przeszło liczne grono dzieci, które na zawsze znalazły się w pamięci wychowawców i nauczycieli, a niezatarte ślady ich istnienia można odszukać w redagowanych przez uczniów kronikach. Te potężne księgi zawierają opisy i zdjęcia (począwszy od roku szkolnego 1986/87) wszelkich uroczystości m.in. inauguracje rozpoczęcia i zakończenia roku szkolnego czy fotografie tak popularnej wśród uczniów Mini Listy Przebojów, której zawsze towarzyszyły barwne i zadziwiające stroje zaprojektowane oraz wykonane przez uczestników zabawy. Duże uznanie zyskały organizowane w szkole wybory Miss Szkoły Podstawowej w Dobieszewie, o miano tego tytułu zawzięcie walczyły dziewczęta w różnym wieku.

8 czerwca 2004 roku odbła się wielka uroczystość. Szkoła przyjęła imię patronki - bł. Marii Karłowskiej (1865 - 1935). O wyborze patrona szkoły zdecydowali rodzice wraz z dziećmi i Radą Pedagogiczną. Propozycję przyjęły władze kościelne, a Rada Miejska w Kcyni podjęła jednogłośnie stosowną uchwałę.

Bł. Maria Karłowska urodziła się w niedalekim Słupówku (Karłowo) w połowie XIX w. i do dziś jest uważana za patronkę całej Ziemi Pałuckiej.

Od tej pory szkoła i uczniowie są pod specjalną troską opiekunki.

NASZ REGION

Dobieszewo znajduje się na Pałukach, posiada także charakterystyczną cechę dla tego rejonu, którą jest zazębianie się obszarów pagórkowatych z płaskimi i odwrotnie – przenikanie terenów płaskich w rejony o większym i bardzo wielkim bogactwie form wypiętrzonych. Cecha ta pozwala mieszkańcom wsi podziwiać przepiękny krajobraz przedstawiający las w różnych porach roku i okazała się bardzo przydatna podczas trwania wojny, ponieważ zbudowane na tym terenie bunkry stanowiły znakomite miejsce schronienia. A dzięki temu dziś szkolna wycieczka do pobliskiego lasu jest ciekawą i praktyczną lekcją historii.

Zasadniczym warunkiem zachowania kultury Pałuk i jej trwania jest przekaz dziedzictwa kulturowego, a powinno ono być rozumiane poprzez wymienione niżej kategorie: historię, żywą tradycję, folklor, folkloryzm i język. To główne powody, dla których jedna z sal lekcyjnych posiada wystawę poświęconą tematyce regionalnej.

Pałuki są regionem odrębnym, oddzielnym naturalnymi granicami i już za czasów pierwszych Piastów były samodzielną jednostką administracyjną. Powstała tu kasztelania z siedzibą w Łeknie , co potwierdza bulla papieska z 1136 r. W okresie rozbicia dzielnicowego tu krzyżowały się szlaki handlowe, co powodowało wzrost znaczenia regionu. Już w XIII wieku pierwsze osady otrzymały prawa miejskie ( Żnin, Kcynia), a w 1227 r. w Gąsawie odbył się zjazd książąt polskich, który przerwała napaść księcia pomorskiego Świętopałka i zabójstwem księcia Leszka Białego. W 1255 r. odbył się kolejny zjazd w Kcyni , w okresie jednoczenia państwa polskiego ród Pałuków był podporą panującego wówczas Władysława Łokietka. Na przełomie XIV i XV wieku w skład potężnych twierdz pałuckich wchodziła m.in. Kcynia (obronny zamek i mury miejskie).

Niestety częste pożary i najazd szwedzki nieodwracalnie spowodowały zniszczenie i upadek miasta, które do dziś nie odzyskało dawnej świetności. Także znaczne spustoszenie pozostawiła po sobie wojna siedmioletnia. W wyniku I i II rozbioru Polski Pałuki wcielono do państwa pruskiego, dopiero insurekcja kościuszkowska przyniosła nadzieje na odzyskanie wolności, a wszystko to spowodował Jan Henryk Dąbrowski. Wolność nie trwała długo ponieważ po klęsce Napoleona na mocy kongresu wiedeńskiego Pałuki znowu trafiły w ręce ludności niemieckiej. Pałuki były terenem poddawanym germanizacji, lecz siła Polaków pozwoliła im brać udział w zrywach powstańczych: 1830/31, 1846-1848, 1863 r. Dopiero w 1919 r. w okresie trwania Powstania Wielkopolskiego Pałuki znalazły się w granicach niepodległego państwa polskiego. Bujnie kwitło na terenie Pałuk życie, rozwijał się przemysł i rzemiosło, ukazywały się czasopisma regionalne, koła teatralne i śpiewacze, a kolejnym powodem na rozwój tego terenu były organizowane od 1932 r. w Żninie Targi Pałuckie. Jednak spokój mieszkańców Pałuk zakłóciły wkraczające we wrześniu 1939 r. wojska hitlerowskie rozpoczynające trudny okres terroru. Wolność temu regionowi przyniosły w 1945 r. wojska radzieckie.

Po zakończeniu II wojny światowej nastąpiły duże zmiany. Rozwinęło się na Pałukach rolnictwo, hodowla trzody i drobiu, uprawa żyta, jęczmienia, roślin pastewnych i buraka cukrowego oraz powstały liczne gospodarstwa rybackie, a do 1977 r. działała kopalnia soli w Wapnie. Zmianą oblicza regionu jest także znaczna rozbudowa miasta i wsi, szkolnictwa i placówek kulturowych, oraz rozbudowa gęstej sieci dróg. Jeszcze kilka lat temu znakomicie działały państwowe gospodarstwa rolne i spółdzielnie rolnicze, których budynki dziś w większości stoją puste. Poruszając tematykę związana z regionem Pałuk należy uwzględnić folklor i sztukę ludową, na którą znaczący wpływ ma folklor: Wielkopolski, Kujaw i Krajny. Najwyraźniej widać podobieństwo folkloru Wielkopolski i Pałuk np. na podstawie gwary i stroju ludowego, który można podziwiać podczas występów zespołu ludowego działającego przy Gminnym Ośrodku Kultury w Kcyni pod nazwą PAŁUKI. Należy zwrócić uwagę na architekturę pałucką, którą charakteryzują drewniane budowle, przeważnie chałupy, kościoły i dzwonnice. Przykładem typowej pałuckiej chałupy podcieniowej jest chałupa eksponowana na terenie wysypisk w Biskupinie, gdzie odbywają się corocznie we wrześniu licznie odwiedzane wystawy i występy. Niestety nie wiele zachowało się rzeźb z przydrożnych kapliczek ponieważ tak jak ludzie stały się ofiarami wojny, a nieliczne rzeźby znajdują się w muzeum regionalnym w Żninie wraz z dziełami twórców współczesnych m. in.: rzeźby A. Liska, gliniane figurki K. Prillowej czy prace L. Katuskiego. Znakomity dorobek twórców ludowych jest w posiadaniu muzealnej izby pałuckiej w Kcyni. Tu obok kolekcji rzeźb można ujrzeć słomiane pająki (które tworzyła m.in. Łucja Wojtkowiak), przepyszne hafty, kolorowe wycinanki oraz sprzęty domowe i gospodarskie, a niezwykłą atrakcją są ozdobne ciastka odpustowe.